Ξενώνας

Μια οικογένεια, ένα σπίτι

Η Άπειρος Χώρα αποτελεί την οικογενειακή μας κατοικία εδώ και περισσότερους από τρεις αιώνες. Από γενιά σε γενιά, το αρχοντικό παραμένει σημείο αναφοράς για την οικογένειά μας, διατηρώντας ζωντανές τις μνήμες, τις παραδόσεις και τον τρόπο ζωής που το διαμόρφωσαν.
Σήμερα εξακολουθούμε να το κατοικούμε και να το φροντίζουμε, ανοίγοντας τις πόρτες του σε όσους επιθυμούν να γνωρίσουν το Ζαγόρι μέσα από ένα σπίτι που παραμένει ζωντανό. Η φιλοξενία δεν άλλαξε τον χαρακτήρα του αρχοντικού, αλλά αποτελεί τη φυσική συνέχεια της ιστορίας του.

Στους αιώνες και σήμερα

Το αρχοντικό εξελίχθηκε οργανικά μέσα στους αιώνες, καθώς κάθε σημαντική προσθήκη σεβόταν την αρχιτεκτονική και τον χαρακτήρα του. Έτσι, διαμορφώθηκε ένα σπίτι όπου η καθημερινή ζωή οργανώνεται γύρω από τις αυλές, τα σαλόνια, την κουζίνα, τα τζάκια και τους κοινόχρηστους χώρους.

Σήμερα, η ίδια διάταξη εξακολουθεί να χαρακτηρίζει το αρχοντικό. Η κουζίνα του, τα σαλόνια, οι κήποι, οι αυλές και οι χώροι συνάντησης παραμένουν η καρδιά του σπιτιού, διατηρώντας ζωντανό τον τρόπο ζωής που το χαρακτήριζε επί γενιές και προσφέροντας στους επισκέπτες την εμπειρία μιας αυθεντικής ζαγορίσιας κατοικίας.

Ένα σπίτι δεμένο με γενιές οικογενειακής ζωής και την αρχιτεκτονική παράδοση του Ζαγορίου

• Οι απαρχές του σπιτιού ανάγονται στα τέλη του 16ου αιώνα. Στη συνέχεια, επεκτάθηκε στα μέσα του επόμενου αιώνα, ακολουθώντας τις αυξανόμενες ανάγκες της οικογένειας.
• Στη σημερινή βασική διπλή τετράγωνη μορφή διαμορφώθηκε με την εκ βάθρων ανακατασκευή και την προσθήκη ορόφου στις 20 Σεπτεμβρίου 1861. Ολοκληρώθηκε εξωτερικά με την κατασκευή της κύριας εξώθυρας, της στέρνας και των στάβλων, στις 12 Αυγούστου 1896.
• Μέχρι και την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, το σπίτι βρισκόταν σε πλήρη παραγωγική λειτουργία, με επεξεργασία προϊόντων γάλακτος, δημητριακών, αμπελουργίας και μελισσοκομίας, άλλοτε συμμετέχοντας και άλλοτε ακολουθώντας την πολυσέλιδη ιστορία της περιοχής, αλλά και της οικογένειας στην οποία ανήκει ακόμη και σήμερα.
• Στην πορεία του στον χρόνο, το σπίτι γνώρισε άπειρες χαρές, πόνους, γλέντια και συνάξεις, και έγινε μάρτυρας σημαντικών γεγονότων της ιστορίας του Ζαγορίου.
• Ως ένα από τα τυπικά αρχοντικά του Ζαγορίου, κτίστηκε με σκοπό να παρέχει προστασία από τις δυσμενείς συνθήκες του ορεινού χώρου, αλλά και από τις επιδρομές και τις ληστείες της εποχής. Για τον λόγο αυτό διατηρεί πολεμίστρες, αμπαρωμένες εισόδους, σιδερένια κάγκελα στα παράθυρα, κρυφά δωμάτια, παραθυρόπορτες και υπόγειες εξόδους διαφυγής, καθώς και τη χαρακτηριστική στέρνα και τους στάβλους.
• Αν και τριώροφο, εκμεταλλεύεται πλήρως τη φυσική κλίση του εδάφους, ώστε η φρουριακή δομή του να αποκρύπτει επιμελώς τον πραγματικό του όγκο. Τα βασικά υλικά δόμησης είναι η ντόπια πέτρα και το ξύλο. Η εξωτερική τοιχοποιία του είναι λιτή, χωρίς διακοσμητικά στοιχεία, ενώ η στέγη από σχιστόπλακες αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα γνωρίσματα της αρχιτεκτονικής των Ζαγοροχωρίων.
• Σήμερα, περισσότερους από τρεις αιώνες μετά την ανέγερσή του, το αρχοντικό εξακολουθεί να κατοικείται από την ίδια οικογένεια, διατηρώντας ζωντανή την ιστορία του μέσα από τη φιλοξενία.

Να διαφυλαχθεί ο χαρακτήρας, όχι να αλλοιωθεί

Η Άπειρος Χώρα είναι ένα από τα ελάχιστα ιστορικά αρχοντικά του Ζαγορίου που αναπαλαιώθηκαν πλήρως με σεβασμό στα αυθεντικά τους στοιχεία. Ως σπίτι της ίδιας οικογένειας επί οκτώ γενιές, η αναπαλαίωση δεν αποτέλεσε απλώς ένα τεχνικό έργο, αλλά μια προσωπική δέσμευση απέναντι στην ιστορία του σπιτιού και του τόπου.

Κάθε λεπτομέρεια αντιμετωπίστηκε με γνώμονα τη διατήρηση του χαρακτήρα του κτιρίου. Η πέτρα, τα ξύλινα ταβάνια, τα δρύινα δάπεδα, τα παραδοσιακά τζάκια, οι τοιχογραφίες και τα αυθεντικά αρχιτεκτονικά στοιχεία αποκαταστάθηκαν ή επαναχρησιμοποιήθηκαν με ιδιαίτερη φροντίδα, ώστε το σπίτι να παραμείνει αναγνωρίσιμο στον χρόνο και πιστό στην ιστορία του.

Στην πράξη, αυτό σήμαινε:

• Πλήρης αποκατάσταση των ξύλινων και πέτρινων δαπέδων με υλικά, διαστάσεις και τεχνικές αντίστοιχες των αρχικών, διατηρώντας πιστά την αρχική διάταξη των υλικών: όπου υπήρχε ξύλινο δάπεδο, αποκαταστάθηκε ως ξύλινο, και όπου υπήρχε πέτρινο, ως πέτρινο.
• Αποκατάσταση της αυθεντικής ιστορικής και λαογραφικής αξίας της τοιχογραφίας και επανατοποθέτησή της στην αρχική της θέση.
• Πλήρης αποκατάσταση των ξύλινων κουφωμάτων, πορτών και εσωτερικών διαχωριστικών με νέα στοιχεία, κατασκευασμένα σύμφωνα με τα αρχικά πρότυπα.
• Διατήρηση των αυθεντικών υαλοπινάκων όπου αυτό ήταν εφικτό, ακόμη και όταν έφεραν εμφανή ίχνη του πολέμου.
• Επαναχρησιμοποίηση στον μέγιστο δυνατό βαθμό των αυθεντικών δομικών και αρχιτεκτονικών στοιχείων του κτιρίου.
• Διατήρηση των ιστορικών ονομασιών των χώρων και των δωματίων, διαφυλάσσοντας τη μνήμη και τη λειτουργική ταυτότητα του αρχοντικού μέσω σύγχρονων χρωματικών αποχρώσεων εμπνευσμένων από τις αρχικές.
• Σεβασμός στην αρχική λειτουργία του αρχοντικού ως κατοικίας, διατηρώντας περισσότερους κοινόχρηστους χώρους παρά χώρους διαμονής, όπως συνέβαινε διαχρονικά.

Σε αντίθεση με τη σύγχρονη τάση της εμφανής πέτρας, κατά την αποκατάσταση διατηρήθηκε η εκτεταμένη χρήση του παραδοσιακού σοβά, όπως ακριβώς συναντάται στα αυθεντικά κατοικήσιμα αρχοντικά του Ζαγορίου. Μαζί με τα φυσικά υλικά και τις παραδοσιακές κατασκευαστικές τεχνικές, αποτέλεσε βασική επιλογή για τη διατήρηση της ιστορικής φυσιογνωμίας του κτιρίου. Παράλληλα, οι σύγχρονες ανέσεις ενσωματώθηκαν διακριτικά, χωρίς να μεταβάλουν την ατμόσφαιρα και την ταυτότητα του σπιτιού.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της αναπαλαίωσης, η διατήρηση του χαρακτήρα του κτιρίου καθόρισε κάθε επιλογή. Κάθε επέμβαση έγινε με γνώμονα τον σεβασμό στην ιστορία, την αρχιτεκτονική και τη διαχρονική λειτουργία του ως κατοικίας.

Το αποτέλεσμα είναι ένας χώρος όπου η τοπική αρχιτεκτονική παράδοση συνυπάρχει αρμονικά με επιρροές που έφτασαν στο Ζαγόρι μέσω των εμπορικών, κοινωνικών και πολιτιστικών διαδρομών των κατοίκων του. Την εποχή εκείνη, η γαλλική αποτελούσε τη γλώσσα της ευρωπαϊκής παιδείας και των διεθνών συναλλαγών, ενώ τα συχνά ταξίδια και οι εμπορικές δραστηριότητες της οικογένειας έφεραν στο αρχοντικό διακριτικές αισθητικές επιρροές από τη Γαλλία και άλλες περιοχές της Ευρώπης. Αυτές συνδιαλέγονται σήμερα με την πέτρα, το ξύλο και τα παραδοσιακά στοιχεία του αρχοντικού, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που παραμένει αυθεντικό, ζεστό και διαχρονικό.

Η αποκατάσταση του αρχοντικού έκρυβε πολλές προκλήσεις και ακόμη περισσότερες ιστορίες. Ανακαλύψτε τις ιστορίες πίσω από το έργο.

Πέρα από τα δωμάτια

Η Άπειρος Χώρα δεν ορίζεται από τα δωμάτιά της, αλλά από τους χώρους όπου διαχρονικά εκτυλισσόταν η καθημερινή ζωή του σπιτιού.
Ακολουθώντας την αρχική λογική του αρχοντικού, κατά την αναπαλαίωση δεν μετατράπηκε κάθε διαθέσιμος χώρος σε δωμάτιο. Αντίθετα, διατηρήθηκαν οι χώροι όπου επί γενιές συναντιούνταν, συζητούσαν, ξεκουράζονταν και μοιράζονταν την καθημερινότητά τους οι άνθρωποι που κατοικούσαν στο σπίτι.
Σαλόνια με τζάκια για βραδινές συναντήσεις, μια βιβλιοθήκη για ήσυχες στιγμές, ένα μπαρ για ένα ποτό στο τέλος της ημέρας, ένας χώρος για επιτραπέζια παιχνίδια και στιγμές συντροφιάς, αυλές και κήποι που αλλάζουν πρόσωπο με κάθε εποχή.

Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος του αρχοντικού εξακολουθεί να αφιερώνεται στους κοινόχρηστους χώρους, όπως συνέβαινε και όταν αποτελούσε αποκλειστικά οικογενειακό σπίτι. Οι χώροι διαμονής εξακολουθούν να καταλαμβάνουν τη θέση και την έκταση που είχαν ιστορικά, διατηρώντας αναλλοίωτη την αρχική φυσιογνωμία, τον χαρακτήρα και την αίσθηση ενός αυθεντικού σπιτιού που συνεχίζει να κατοικείται.

Ηρεμία στον ρυθμό του Ζαγορίου

Η ξεκούραση στην Άπειρο Χώρα αποτελεί φυσική συνέχεια της εμπειρίας του αρχοντικού και του ρυθμού ζωής του Ζαγορίου. Μετά από μια ημέρα στα μονοπάτια, τα πέτρινα χωριά και τα τοπία της περιοχής, το παραδοσιακό Hammam και το Jacuzzi προσφέρουν έναν χώρο ηρεμίας, ξεκούρασης και αποφόρτισης.

Όπως και οι υπόλοιπες εμπειρίες του σπιτιού, λειτουργούν διακριτικά και κατόπιν αιτήματος, ακολουθώντας τον ήρεμο ρυθμό και τον χαρακτήρα του αρχοντικού.

Διαφυλάσσοντας το σπίτι και το τοπίο που το περιβάλλει.

Η φροντίδα για το αρχοντικό και η φροντίδα για το φυσικό περιβάλλον αποτελούν δύο όψεις της ίδιας φιλοσοφίας. Η Άπειρος Χώρα αναπαλαιώθηκε και λειτουργεί με σεβασμό τόσο στην πολιτιστική της κληρονομιά όσο και στο τοπίο του Ζαγορίου.

Η ίδια η παραδοσιακή αρχιτεκτονική του αρχοντικού αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο της βιωσιμότητάς του. Οι χοντροί πέτρινοι τοίχοι, η χρήση φυσικών υλικών, ο σωστός προσανατολισμός και η κατασκευή της στέγης συμβάλλουν φυσικά στη θερμική άνεση του κτιρίου, περιορίζοντας τις ενεργειακές ανάγκες του.

Συμπληρωματικά, έχουν ενσωματωθεί σύγχρονες λύσεις που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της λειτουργίας του, όπως λέβητας pellet για την κεντρική θέρμανση, ηλιακοί συλλέκτες, ενεργειακά κουφώματα με διπλούς υαλοπίνακες, φωτισμός LED, ανεμιστήρες οροφής ως εναλλακτική του κλιματισμού και διπλή μόνωση της στέγης.

Η βιωσιμότητα, ωστόσο, δεν αποτελεί μόνο μια σύγχρονη επιλογή. Από την κατασκευή του ακόμη, το αρχοντικό ενσωμάτωνε λύσεις που αξιοποιούσαν με σύνεση τους φυσικούς πόρους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το αυθεντικό καλντερίμι της εισόδου, το οποίο διαμορφώθηκε με διαδοχικές αναβαθμίδες ώστε να συλλέγει το νερό της βροχής. Μέσω ενός πέτρινου καναλιού, το νερό οδηγούνταν στην εξωτερική τουαλέτα και στη συνέχεια κατέληγε στον λαχανόκηπο, όπου αξιοποιούνταν για τη λίπανση και την καλλιέργεια. Μια απλή αλλά ιδιαίτερα ευφυής λύση, που αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι του Ζαγορίου διαχειρίζονταν τους φυσικούς πόρους πολύ πριν η βιωσιμότητα αποκτήσει τη σημερινή της σημασία.

Στην ίδια λογική εντάσσεται και η ιστορική στέρνα του 1896, η οποία κατασκευάστηκε αρχικά για την αποθήκευση πόσιμου νερού και σήμερα συνεχίζει να συλλέγει βρόχινο νερό για την άρδευση των κήπων, καθώς και η εγκατάσταση βιολογικού καθαρισμού, μια υποδομή ιδιαίτερα σπάνια για μονάδα αυτού του μεγέθους.

Η συνολική αυτή προσέγγιση αναγνωρίστηκε με την πιστοποίηση Bronze Green Tourism, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική μας δέσμευση για μια πιο βιώσιμη μορφή φιλοξενίας.

Στα Κάτω Πεδινά, στην καρδιά των Ζαγοροχωριών

Με έδρα τα Κάτω Πεδινά, στο κεντρικό Ζαγόρι, η Άπειρος Χώρα προσφέρει εύκολη πρόσβαση στα πέτρινα χωριά της περιοχής, τα ορεινά μονοπάτια, τα ιστορικά γεφύρια και το εντυπωσιακό φαράγγι του Βίκου. Από εδώ, ο επισκέπτης μπορεί να εξερευνήσει ένα τοπίο που διαμορφώθηκε μέσα στους αιώνες από τη συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης.

Το σπίτι βρίσκεται σε μια προστατευόμενη κοιλάδα του δικτύου NATURA 2000, κοντά στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Βίκου–Αώου, όπου βουνά, ποτάμια και παραδοσιακοί οικισμοί συνθέτουν ένα από τα πιο ιδιαίτερα πολιτιστικά τοπία της Ελλάδας.

Η αναγνώριση του Ζαγορίου ως Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιβεβαιώνει τη μοναδικότητα ενός πολιτιστικού τοπίου, όπου η ανθρώπινη παρουσία, η παραδοσιακή αρχιτεκτονική και η φύση εξελίχθηκαν μαζί επί αιώνες. Είναι αυτός ο ιδιαίτερος χαρακτήρας που κάνει το Ζαγόρι μοναδικό, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς.

Η Άπειρος Χώρα είναι ένα σπίτι που εξακολουθεί να κατοικείται, να εξελίσσεται και να υποδέχεται τους επισκέπτες της με τον ίδιο σεβασμό στην ιστορία, την αρχιτεκτονική και τον τόπο που τη διαμόρφωσε.